Mostrando entradas con la etiqueta psiquiatría. Mostrar todas las entradas
Mostrando entradas con la etiqueta psiquiatría. Mostrar todas las entradas

jueves, 29 de enero de 2026

Cuando la psiquiatría tiene alma: lo que las etiquetas no cuentan ( Guillermo Lahera), en la Academia Médico Quirúrgica de Ourense, 5 febrero 2026

 


Conferencia: 

"Cuando la psiquiatría tiene alma: lo que las etiquetas no cuentan"

 (por  Guillermo Lahera Forteza)

Academia Médico Quirúrgica de Ourense

5 febrero 2026



El doctor Guillermo Lahera Forteza  es profesor Titular de Psiquiatría en la Universidad de Alcalá, Jefe de Sección de Psiquiatría del Hospital Universitario Príncipe de Asturias e investigador del CIBERSAM. Es, además, editor jefe de The European Journal of Psychiatry y colaborador habitual en El País.
Es autor del libro Las palabras de la bestia hermosa. Breve manual de psiquiatría con alma, obra referente en divulgación por el abordaje riguroso, y , al mismo tiempo, profundamente humano.

Bajo el título Cuando la psiquiatría tiene alma: lo que las etiquetas no cuentan, la conferencia abordará cuestiones muy presentes en nuestra práctica diaria: el uso —y a veces el abuso— de las etiquetas diagnósticas, la importancia de la escucha clínica y de la historia vital del paciente, y cómo esto influye en la toma de decisiones asistenciales.

martes, 10 de agosto de 2021

SISO SAÚDE: Boletín de la Asociación Galega de Saúde Mental AGSM-AEN. Un nuevo número recién publicado.

 

http://www.agsm-aen.org/documents/sisosaude666730xullobaixa..pdf

Acaba de ser publicado un nuevo número de la revista "SISO SAÚDE: Boletín de la Asociación Galega de Saúde Mental", editado por la sociedad científica  AGSM-AEN. 

La AGSM-AEN (Asociación Galega de Saude Mental -Asociación Española de Neuropsiquiatría  http://agsm-aen.org/ ) es una asociación multidisciplinar que agrupa a profesionales de la salud mental en Galicia. En la actualidad, se constituye como sección territorial de la AEN.

Tiene una larga trayectoria en la defensa de la salud mental, en la generación de un discurso comunitario en la atención del sufrimiento mental y ha participado en los diversos procesos institucionales y sociales encaminados al desarrollo de una red de atención digna y estandarizada.

En 2017 en las  XXII XORNADAS DE PSIQUIATRÍA, PSICANÁLISE E LITERATURA, organizada por la AGSM-AEN, se celebraron los "35 ANOS DO SISO SAÚDE", en el marco del pazo de Trasalba-Ourense. En la presentación de dicha jornada el psiquiatra Ramón Area (presidente de la AGSM) escribía unas líneas sobre la historia del Siso Saúde, y que transcribimos a continuación, tomadas de la web de la AGSM-AEN: 

"Hai xa trinta e cinco anos que profesionais da saúde mental construíron un aparello de papel chamado Inter-nós que, co paso do tempo, deu en chamarse Siso Saúde. Houbo un algo de delirio en todo aquilo, coido que por dúas ou tres razóns. Nunha fisterra como era (i é) Galiza ter a pretensión de argallar unha revista fóra de cobertura do saber médico, co tema da saúde mental como fundamento, coas formas dunha publicación de calidade, sen patrocinios, permitindo o galego e con autores de aquí. Ademais, cómpre ter en conta unha vontade de intervir na realidade asistencial, unha preocupación pola estética e a linguaxe e unha decidida aposta por ese saber que tende a situarse nos marxes e as fronteiras. 

Como outras moitas cousas da nosa terra camiñou paseniño, sen que lle deramos a importancia que merece, ás veces máis valorado fóra que aquí e contendo traballos que hoxe posúen a categoría de clásicos.

O Siso foi lido por xente de moita sona na saúde mental en España e, de cando en vez, nas conversas informais fancho saber lembrando artigos que sabías excelentes pero que pensabas chantados na terra e sen vontade viaxeira. Hai Sisos nas bibliotecas de Tokio, Canadá e África. Hai moitas citacións en teses de doutoramento. E comentarios de libros que anticípanse ás modas, revisións dunha minuciosidade abraiante, propostas psicopatolóxicas orixinais, análises de situacións sociais rigurosas e coa ética presidindo cada liña. Están o Lamas, Madó, Vila, Tiburcio, Chus, García de la Villa, Arturo Rey, Marisol, Alberdi, Simón, Fidel Vidal, Pedreira, Manolo Fernández Blanco e... asumo a miña falla polos que deixo de citar. 

 

Con insistencia, cada liña teima en falar da loucura. É un aparello de papel que non se apaga aínda que ás veces pareza fóra de cobertura. Dende fai trinta e cinco anos hai días nos que un escoita: xa saíu o Siso"

 ( Area, 2017, tomado de la web http://agsm-aen.org/xornadas.php?t=3)

++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++

En 2022 se cumplirán cuarenta años de edición y publicación de esta revista (hubo un boletín previo al SISO/SAÚDE , denominado "Inter-nós: Boletín da Psiquiatría Pública Galega"). 

Larga vida al SISO/SAÚDE....

+++++++++++++++++++++++++++++++++++

Portada del número 0 de "Inter-nós: Boletín da Psiquiatría Pública Galega", 1982. 

SISO-SAUDE: acceso a pdf de ultimos números en la pagina web http://agsm-aen.org/ , o también en DIALNET https://dialnet.unirioja.es/servlet/revista?codigo=25256



lunes, 26 de septiembre de 2016

“AS DECLINACIÓNS DA LOUCURA”. II XORNADA CIENTÍFICA AGSM-AEN. Ourense, 18/11/2016


II XORNADA CIENTÍFICA 
ASOCIACIÓN GALEGA DE SAÚDE MENTAL 
(AGSM-AEN)


“AS DECLINACIÓNS DA LOUCURA”. 

Ourense, viernes 18 de noviembre de 2016.
Lugar: Centro Cultural "Marcos Valcárcel". Deputación Provincial Ourense.

Enlace a las inscripciones: http://www.agsm-aen.org/inscripcions.php

+++++++++


miércoles, 25 de mayo de 2016

XXI XORNADAS PSIQUIATRIA, PSICANALISE E LITERATURA . ASOCIACION GALEGA DE SAÚDE MENTAL- AEN (ASGM-AEN) , Sábado 28-maio-2016. "GALICIA STYLE"

XXI XORNADAS  PSIQUIATRIA, PSICANALISE E LITERATURA . ASOCIACION GALEGA DE SAÚDE MENTAL- AEN (ASGM-AEN)

 Sábado 28-maio-2016.
Pazo de Trasalba-Amoeiro-Ourense






XXI Xornadas de Trasalba 2016 - GALICIA STYLE,
"GALICIA STYLE"



Texto de presentación de la Xornada, tomado de la página web de la  ASOCIACION GALEGA DE SAÚDE MENTAL- AEN (ASGM-AEN):
----------------------------------------------------------------------------------------------------------
No ano 1991 celebráronse no Pazo de Trasalba as primeiras xornadas  baixo o titulo xenérico de Psiquiatría, Psicanálise e Literatura. O nome facía honra ao pulo por conservar e ampliar os lazos que unen disciplinas que nunca terían que estar a separarse (por moito que se empeñaran e se empeñen dende diferentes lugares e discursos).

Foi o bulebule do inxenio do Lamas (e a súa arela) quen pariu a idea, acadando que a afectio societatis fixera de pez para tecer a rede de Trasalba, dotada dun certo aire clandestino e un acabado informal (aínda que coidado), rasgos definitorios de toda a serie.

Cartel Xornadas año 1995.
 (de archivo redacción de Diario de un médico de guardia)


Un tempo despois, dedicáronse cada ano a un tema xenérico: a ausencia, as emerxencias, a comunidade, o retorno, a marea negra do Prestige e a saúde mental, coa música a outra parte, os nomes do mal… e así ata 21 títulos que compoñen unha pequena cronoloxía intelectual do país e do oficio. Os contidos e as palabras foron conformando uns encontros abertos, dialogantes e cheos dun bo facer que espabilaba os maxíns dos asistentes quen, nun entusiasmo poucas veces visto, xa comezaban a artellar o seguinte Trasalba.  

Dende daquela, e xa vai un cuarto de século (que se di pronto), fomos quen de mantelas con continuidade 20 edicións. Por  elas desfilaron xentes das letras, das artes, da política, do cinema, da canción, do xornalismo... de todos os recunchos de Galicia, ademais  de profesionais do terreo deste oficio psy, enredados coa tolemia e co asunto das paixóns, sufrimentos e outras historias humanas.

Esa aposta aínda continúa tras un pequeno paréntese duns anos de silencio, posiblemente interpretable, e que coincide cun certo esparexemento e diásporas varias.

Este ano celebramos de novo as XXI xornadas ás que todos estades invitados. O titulo xenérico é Galicia Style con toda a retranca que ten escribir títulos deste xeito.

Xurde dunha teima sen resolver sobre a que vimos falando de xeito informal dende xa hai tempo,  ata que, por fin, a idea coagulou en facer un encontro. (por certo, un mecanismo moi Trasalba style).

Trátase de poder falar do que os termos Galicia e Estilo suscitan nos diferentes invitados, e a partires do que nos conten, facer una conversa que sexa texto e pretexto. Abrir preguntas, desenferruxar os miolos e atreverse a pensar sobre o que acontece ou o que non; do que, se non o fai, debera; do porque si ou porque non.

Se identidade e identificación non son o mesmo: ¿que rasgos nos configuran como pobo?, ¿é Galicia sitio distinto como dicía Reixa? ¿que relacións mantemos co poder? ¿de que maneira gozamos como pobo? ¿que relación temos co saber ? ¿e a relación coa pulsión de morte?

Estas son algunhas das cuestión polas que orientarse e abrir o debate.

Se o estilo supón unha posición subxectiva, e á consistencia do mesmo a través do tempo lle podemos chamar identidade, poderiamos aventurar un subtítulo ao redor da cuestión do estilo: ¿que posición ética como pobo temos fronte o desexo, o amor e o goce?

Sobre destas cuestións e outras moitas posibles, falaran os nosos convidados, aportando o seu saber e reflexións sobre o asunto, e o que lles suxire.
  --------------------------------------------------------------------------------------------------------------------





PROGRAMA

Mesa 1. 9:00h.
 Presentación  das xornadas
“Galegos en Venezuela: 1950-1980. Adaptación e choque de percepcións”.
Moncho Campos (Profesor de Historia da Universidade de Vigo).

“A nena e o infinito canto do tubérculo”.
Olga Novo (Poeta, profesora IES).

“A fraseoloxía como expresión de estilo”.
Francisco Fernández Naval (Novelista e poeta).

“A-discreción”.
Antón Casais Lestón (Psiquiatra, psicanalista).

Descanso 11.30 h a 12:00 h

Mesa 2. 12:00 h
“Fronteira interior: ¿ónde remata Galiza por dentro de nós? Unha aproximación dende a práctica da poesía”.
Ana Cibeira. (Poeta).
 “A indiferencia coma feito diferencial galego”.
Xaime Subiela (Politólogo).
“A identidade galega como creba: unha proposta estilística”.
Xosé Manuel García. (Licenciado en Dereito).
“A paixón de Concepción Arenal. ¿Un torrente ou abismo?”
María Antonia de Miguel. (Psicanalista).

14:00h. Conversa de Clausura:
“Cambio de papeis na función social do médico. Reflexións sobre unha peripecia”.
Profesor Manuel Sánchez Salorio (Médico oftalmólogo, humanista),... presentado por Santiago Lamas.
+++++++++++++++++++++++++


domingo, 18 de octubre de 2015

I XORNADA DA AGSM-AEN “DO QUE ESTÁ EN CRISE” 23/10/2015. SANTIAGO DE COMPOSTELA

  AGSM-AEN http://agsm-aen.org/

Asociación Galega de Saúde Mental-
Asociación Española de Neuropsiquiatría

AGSM-AEN
A AGSM-AEN é unha asociación multidisciplinar que agrupa aos profesionais da saúde mental en Galicia. Na actualidade, está constituída como sección territorial da AEN.
Conta cunha historia ampla na defensa da saúde mental, na xera
ción dun discurso comunitario na atención ao sufrimento mental e ten participado nos distintos procesos tanto institucionais como sociais dirixidos ao desenvolvemento dunha rede asistencial digna e normalizada.


I XORNADA DA AGSM-AEN “DO QUE ESTÁ EN CRISE”

23/10/2015. SANTIAGO DE COMPOSTELA



PROGRAMA
9:00 a 10:00 
COMUNICACIÓNS ORAIS

Coordina: Raimundo Mateos Álvarez (Psiquiatra, CHUS)

10:00 a 10:30RECOLLIDA DE DOCUMENTACIÓN
INAUGURACIÓN DE XORNADA

10:30 a 12:00
Mesa 1
DO PÚBLICO

Modera: María del Carmen Viz Otero (Traballadora social, Hospital Psiquiátrico de Conxo)

Dos equipos de rúaLucía del Río Casanova (Psiquiatra, CHUS)

Da iniciativa polo empregoMikel Zarate Soloeta (Traballador Social, Hospital de Zamudio)

12:00 a 12:30
Pausa café

12:30 a 14:00 
Mesa 2
DO PRIVADO

Modera: Irene Martínez Montero (Psicóloga clínica, CHUS)

Da visita comunitaria
Ramón Ramos Ríos (Psiquiatra, Hospital Psiquiátrico de Conxo)

Dos nenos nas novas familias
Isabel Roca Valcárcel (Psicóloga clínica, USM Monforte)

14:00 a 16:00 
Descanso para a comida
------------------------------

16:00 a 17:30
Mesa 3
DO ÍNTIMO

Modera: Alcira Cibeira Vázquez (Psiquiatra, CHOU)

Da imaxe
Isabel González Lado (Psiquiatra, Unidade Desordes Alimentarios, CHUS)

Do acto
Manuel Fernández Blanco (Psicólogo clínico e psicanalista, CHUAC)

17:40 a 18:45
Conferencia especial
DA CRISE DA CLÍNICA

Presenta: Ramón Area Carracedo (psiquiatra, Hospital Psiquiátrico de Conxo)

Fernando Colina Pérez (Jefe de Servicio de Psiquiatría, Hospital Río Hortega, Valladolid)

18:45
CLAUSURA

19:00
Asamblea da Asociación Galega de Saúde Mental - AEN

20:00
Pincho-Jazz: Actuación dos Foolmakers.



Comité científico e organizador:

Carmen Armas Barbazán Irene Martínez Montero Raimundo Mateos Álvarez Ramón Ramos Ríos

viernes, 21 de marzo de 2014

Sobre la atención a la salud mental en Galicia: declaración suscrita por el Movemento Galego da Saúde Mental

A Asemblea da Saúde Mental de Galicia denuncia o grave deterioro da asistencia pública nesta área e sinala que “non hai plan nin proxecto nin traxectoria de futuro”, debido á suspensión do Plan Autonómico de Saúde Mental. 280 profesionais promoven o Movemento Galego de Saúde Mental para denunciar que os recursos "non se usan de forma axeitada"(http://praza.com/falase/20567/)


http://www.lavozdegalicia.es/noticia/sociedad/2014/03/21/denuncian-franco-deterioro-atencion-salud-mentaldato/0003_201403G21P27991.htm

Denuncian un «franco deterioro» en la atención a la salud mental

Profesionales, pacientes y asociaciones de Galicia lo achacan a la crisis

Santiago / La Voz  21 de marzo de 2014  05:00

El estado de la atención sanitaria y social a la salud mental en Galicia está «nun proceso de franco deterioro», y los datos disponibles sobre su situación «debuxan unha realidade asistencial na que se salientan feitos inaceptables». Así comienza una declaración suscrita por el Movemento Galego da Saúde Mental, presentada en Santiago.
Apoyan el documento 282 profesionales (28 psiquiatras, 33 psicólogos, 46 enfermeros, 27 especialistas en formación, trabajadores sociales, terapeutas ocupacionales y otros), casi un tercio de quienes ejercen en el sistema público de salud mental en la comunidad. Y la Asociación Galega de Defensa da Sanidade Pública, la Asociación de Profesionais de Drogodependencias e outras Adiccións, la Asociación Galega de Medicina Familiar e Comunitaria, el Colexio Oficial de Psicoloxía de Galicia, los sindicatos CIG y CC.OO., y las asociaciones Solidarios Anónimos, Fonte da Virxe de Santiago, Asdan y Xaruma de Vigo, y Dédalo de A Coruña (especializada en la atención de menores).
Miguel Anxo García, psicólogo del Clínico de Santiago y portavoz del Movemento, relaciona la situación con la crisis y el «progresivo proceso de deterioro económico e empobrecemento da poboación» que supone. Recuerda que en el 2010 la OMS «sinalaba que había que estar alerta sobre a problematica de saúde mental dada a crise», pero no se actuó.
Así, notan un incremento de problemas graves. Aumentaron los suicidios un 11,3 % en España entre el 2011 y el 2012, hasta 75 casos por millón de habitantes. En Galicia la incidencia es superior: 131 casos en la provincia de A Coruña, 161 en Lugo, 118 en Ourense (la única en la que descendió la cifra) y 91 en Pontevedra, siempre por millón de habitantes.
Además, el 40 % de las personas sin hogar se estima que presentan problemas de salud mental y sobre la mitad precisarían tratamiento. El volumen de este colectivo también crece, agrega García. Las depresiones y otros trastornos y alteraciones psíquicas se mantienen elevados, y la distancia entre la primera cita de quienes demandan asistencia y las consultas sucesivas es tan grande «que fai dubidar que existan proxectos terapéuticos con moitos doentes», indica la entidad.
La situación se agrava porque se estima que más de 27.000 personas con problemas de salud mental no se benefician del sistema de atención a la discapacidad, a pesar de que deberían acceder al mismo. Y solo un 5 % de pacientes del colectivo trabajan, con más de 2.000 demandantes de empleo.
Recursos infrautilizados
Las personas con problemas mentales tienen limitaciones para su vida diaria, dificultades para su integración social, y provocan sobrecarga familiar, indica. Faltan profesionales para su asistencia, lo que provoca que no se cubran bien los turnos, y lo relacionan con el incremento de agresiones al personal.
En las unidades de hospitalización de pacientes agudos de los servicios de psiquiatría de los hospitales generales gallegos hay «entre un 20 e un 30 % de camas sen ocupar, o que resulta chamativo polas necesidades existentes», sostiene García. Hay dificultades de acceso a servicios de rehabilitación psiquiátrica, sobre todo de las personas sin hogar. Y en las urgencias de los hospitales estos casos se tratan y dan de alta, pero se vuelven a descompensar y regresan reiteradamente, señala.
El Movemento Galego reprueba que no exista normativa actualizada que regule esta asistencia, tras suspenderse el Plan Galego de Saúde Mental del 2006. Anuncia que estudiarán las necesidades de cada área sanitaria, elaborarán propuestas, y se movilizarán si es necesario para conseguirlas.
+++++++++++++++++

+++++++++++++++++++++

MÁIS DE 280 PROFESIONAIS PROMOVEN O MOVEMENTO GALEGO DE SAÚDE MENTAL

En Galicia entre 70.000 e 80.000 persoas padecen trastorno mental grave e unhas 40.000 non teñen acceso á atención á dependencia

SANTIAGO. EP
A- A+

Máis de 280 profesionais, así como organizacións de familiares e afectados e sindicatos como CIG e CC.OO., promoven o Movemento Galego de Saúde Mental co fin de denunciar que os recursos desta área "non se usan de forma axeitada" e tratar de "cambiar a situación preocupante" ao respecto na Comunidade de Galicia.

Así explicouno, nunha rolda de prensa previa a unha asemblea celebrada este xoves, o voceiro do Movemento Galego da Saúde Mental, Miguel Anxo García Álvarez, psicólogo clínico do Complexo Hospitalario Universitario de Santiago, que recordou que en decembro se levou a cabo unha asemblea en Galicia para elaborar unha declaración sobre a situación da saúde mental co fin de "cambiar unha situación moi preocupante" neste ámbito.

Entre as cuestións que destaca o movemento, inclúese a "carencia de información oficial" sobre saúde mental en Galicia, así como a falta "dun plan, un proxecto ou unha traxectoria de futuro".

A iso, suman a "limitación de acceso aos recursos". Ao respecto, denuncian que entre un 20 e un 30 por cento das camas de hospitalización psiquiátrica están sin ocupar "en períodos prolongados", o que impide que os pacientes se poden beneficiar destas.

Tamén inciden na "distancia entre consultas sucesivas" debido a que, segundo explicou o voceiro do Movemento, "hai unha a súa saturación", o que provoca que en vez de ver o paciente nun par de semanas non haxa oco ata dentro de varios meses, o que, ao seu xuízo, "crea unha situación de risco e incrementa a inseguridade dos pacientes". E engade que iso, ademais, leva consigo "perda da potencialidade" do profesional "de ser útil" e "perde o seu valor".

CARENCIA DE RECURSOS

O Movemento Galego dá Saúde Mental incide na "carencia de recursos" existentes sumado a que os que hai e "non se están a usar coa capacidade que teñen", aludindo a unidades de hospitalización de agudos, de rehabilitación e residenciais.

Tras criticar o "uso inaceptable" deses recursos, insistiu García Álvarez en que se "limitan os dereitos asistenciais destas persoas", imposibilitando, segundo sostivo, que accedan a certos recursos.

Segundo os datos facilitados, en Galicia calcúlase que entre 70.000 e 80.000 persoas padecen trastorno mental grave e entre 27.000 e 41.000 non poden acceder "aínda ao sistema de atención á dependencia ao que teñen dereito".

Miguel Anxo García fixo, ademais, fincapé no incremento da taxa de suicidios en Galicia, feito que, segundo dixo, "non se pode separar da crise" económica. Así, sinalou que de 2011 a 2012 se pasou dun taxa na provincia de A Coruña de 11,7 a 13,1; en Lugo, do 13,4 ao 16,1; e en Pontevedra, do 85 a 9,1; mentres que na de Ourense se reduciu do 12,9 ao 11,8.

POLÍTICAS PROACTIVAS

Deste modo, o Movemento Galego da Saúde Mental, no que está representado un terzo do sector, segundo destacou García, considera que a "cuestión grave" actual require de "políticas proactivas" e lamentou que estas non se implementar ata a data.

Ademais, comentou que, ata que concluíran a análise da situación da saúde mental e "teña algo que contar" á Consellería de Sanidade, se porán en contacto co departamento sanitario da Xunta para transmitirllo.

Na declaración do Movemento presentada este xoves no aulario anexo ao Hospital Clínico, o colectivo pon de manifesto que ante o "proceso de franca deterioración" da saúde mental en Galicia, ámbito no que "se carece de planificación", segundo incide, apostan por "deter a deterioración na atención á saúde mental e lograr os recursos sanitarios e sociais necesarios".

Tamén o Movemento avoga por "comprometer a todos os sectores e axentes implicados na defensa da mellor atención sanitaria e social aos pacientes e as súas familias"; ademais de "ofrecer alternativas á situación, elaboradas coa participación de todos os afectados e integrando ás diferentes experiencias e visións sobre os problemas de saúde mental".

PROPOSTAS

Para iso, propoñen analizar a situación de cada área sanitaria; elaborar propostas de mellora; información á poboación; promover o compromiso, a participación e a mobilización; defender o público; e esixir o respecto aos dereitos democráticos, sociais e sanitarios.

Con eses obxectivos, o Movemento Galego dá Saúde Mental destaca que inicia o seu percorrido "para reclamar o respecto ao dereito á saúde, para defender a sanidade e para protexer a saúde mental da comunidade".
+++++++++++++++++++++++++++





domingo, 9 de septiembre de 2012

IX Jornadas Nacionales AEN de Historia de la Psiquiatría “RAZÓN, LOCURA Y SOCIEDAD. UNA MIRADA A LA HISTORIA DESDE EL SIGLO XXI”. Ourense, 4, 5 y 6 de octubre de 2012





IX Jornadas de la Sección de Historia de la Psiquiatría de la AEN (4-10-2012)

"Razón, Locura y Sociedad. Una mirada a la historia desde el Siglo XXI".


DATOS ENTIDADES ORGANIZADORAS
Asociación Española de Neuropsiquiatría (AEN). C/ Magallanes, 1 Sótano 2 local 4. 28015 Madrid.
La Asociación Española de Neuropsiquiatría- Profesionales de Salud Mental se constituyó en 1924. Desde entonces constituye un referente del conjunto de ciencias y profesiones de la salud mental en España.  La AEN-Profesionales de la Salud Mental es una asociación multiprofesional cuyas señas de identidad incluyen su compromiso con la sociedad, su independencia, su multidisciplinariedad, la defensa de un modelo de atención público y el impulso de la formación de los profesionales y la investigación. Con más de 2000 socios de todas las profesiones relacionadas con la salud mental, la AEN es una asociación viva, en permanente evolución, y cuya actividad es potenciada por sus asociaciones autonómicas.

Asociación Galega de Saúde Mental
L.G. Dpto. Psiquiatría. Facultad de Medicina.
15701 Santiago de Compostela

La Asociación Galega de Saúde Mental (AGSM) constituida en 1984 y compuesta por más de 270 diferentes profesionales de la salud mental de Galicia, ha venido desarrollando acciones dirigidas a promover la calidad en la atención de los enfermos mentales en el ámbito sanitario público, la formación en salud mental desde sus diferentes enfoques, y la divulgación de proyectos, actividades e investigaciones en este ámbito. Durante el presente año la AGSM se encuentra en proceso de unificación con la AEN lo cual supondrá un incremento de la capacidad de acción para ambas asociaciones.

 

  
Secretaría Técnica:
SEREMPRESA, S.L.
C/ Progreso, 89 – 1º . 32003 Ourense
Tlf.: 988 254 838  .Fax: 988 254 775
Personas de contacto: Juan José Feijóo y Nora Sola

Comité organizador:
Presidente:
-       David Simón Lorda (Psiquiatra. Ourense)
Vocales
-       María Jesús Gómez Rodríguez (Psiquiatra. Ourense)
-       Alcira Cibeira Vázquez (Psiquiatra. Ourense)
-       Tiburcio Angosto Saura (Psiquiatra. Vigo)
-       Federico Menéndez Osorio (Psiquiatra. Coruña)
-       Emilio González Fernández (Psiquiatra. Santiago de Compostela)
-       Ignacio Gómez-Reino Rodríguez (Psiquiatra. Ourense)
-       Xaqueline Estévez Gil (MIR Psiquiatría. Ourense)
-       Tatiana Bustos Cardona (MIR Psiquiatría. Ourense)
-       José Antonio Campos (Psiquiatra. Ourense)
-       Luis Rodríguez Carmona (Trabajador social. Ourense)

Comité científico:
Presidenta:
-       Olga Villasante Armas (Psiquiatra. Madrid. Presidenta de la Sección de Historia de la AEN)
Vocales
-       José María Álvarez Martínez (Psicólogo Clínico. Valladolid)
-       Tiburcio Angosto Saura (Psiquiatra. Vigo)
-       Luis Ferrer Balsebre (Psiquiatra. Santiago de Compostela)
-       Josep Mª Comelles Esteban (Antropólogo y Psiquiatra. Tarragona)
-       Emilio González Fernández  (Psiquiatra. Santiago de Compostela)
-       Rafael Huertas García-Alejo (Médico e historiador CSIC. Madrid)
-       Oscar Martínez Azumendi  (Psiquiatra. Bilbao)
-       Federico Menéndez Osorio  (Psiquiatra. Coruña)
-       Antonio Rey González  (Psiquiatra. Valencia)






PROGRAMA CIENTÍFICO y de ACTOS

JUEVES 4 de Octubre de 2012

16:30.ACTO INAUGURAL

17:00 - 19:00.MESA 1: Literatura y psiquiatría 
(Moderador: Luis Ferrer Balsebre. Psiquiatra. Santiago de Compostela)
- “La función paterna en el Quijote” (Valentín Corcés, psiquiatra, Madrid)
- “El instinto de muerte"de R. Nóvoa Santos (1927). Acerca de la muerte, el suicidio, la eutanasia y el derecho a decidir sobre la propia vida” (Federico Menéndez, psiquiatra, A Coruña)
- “"Enfermos y sanadores en la obra de Cunqueiro”. (Ángel Vázquez de la Cruz, médico y novelista. A Coruña)
- “Razón y reflexión en la obra de Rafael Dieste y de Manuel Antonio” (J.L. Axeitos Agrelo, filólogo y Académico numerario de la Real Academia Galega, A Coruña). 

19:00 - 19:30. PAUSA- Café. VISITA a POSTERS presentados a las Jornadas.

19:30 - 21:30.MESA 2: Reformas psiquiátricas en España: una mirada desde el siglo XXI
(Moderador: Ignacio Gómez-Reino. Psiquiatra. Ourense)

-- “Tradición y Cambio en la atención a los problemas de salud mental: de la retrospectiva a la prospectiva”. (Fernando Márquez, psiquiatra, A Coruña).
-"Galicia: del traslado a la reforma" (Chus Gómez, Alcira Cibeira, José Campos (psiquiatras), Yolanda Castro (psicóloga) y Luis. R Carmona (Trabajador Social), Ourense), Elena Gato (Psiquiatra. Lugo)
- “Conxo, manicomio e morte (de 1972 a 2012)” (Antón Seoane, psiquiatra, Vigo).
- “Andalucía: La culminación de la Contrarreforma” (Onésimo González, psiquiatra,  Huelva).

21:30-22:00: Cierre jornada.


VENRES 5 de Octubre de 2012, mañana

9:00 – 11:15. MESA 3: Guerra Civil, memoria histórica y salud mental
(Moderadores: Olga Villasante. Psiquiatra. Madrid)

- “1937, Episodios nacionales: asesinatos en el psiquiátrico de Valdediós (Asturias)” (Iñaki Márkez, psiquiatra, Bilbao;  Paz Arias, psicóloga clínica, Gijón)
- "Bartolomé Llopis, la Guerra Civil y la pelagra". (Juan José Martínez Jambrina,  psiquiatra, Avilés)
- “La Guerra Civil en el H. Psiquiátrico de Leganés “(Paloma Vázquez de la Torre, psiquiatra, Madrid).
- “Guerra Civil y locura en Galicia” (Emilio González y David Simón, psiquiatras, Santiago/Ourense)

11: 15- 11: 45. PAUSA CAFÉ 2 . VISITA a POSTERS..

11: 45- 14: 15 MESA 4 : Razón, Locura y Ciencia psiquiátrica
(Moderadora: Chus Gómez/ Xaqueline Estévez. Psiquiatra /MIR Psiquiatría. Ourense)

-Del exceso como locura al pecado como enfermedad. La gobernanza de las conductas y el proceso de medicalización (Josep M. Comelles, Catedrático de Antropología, Univ. Rovira i Virgili, Tarragona)
-"Usted habrá observado que yo no estoy loca". Escrituras emocionales en el interior del manicomio. (Rafael Huertas, Profesor de Investigación del Centro de Ciencias Sociales y Humanas, CSIC Madrid).
- Lo que hay que saber de la historia del delirio (José María Álvarez, psicólogo clínico, Valladolid)
- Las pseudoalucinaciones en Kandinsky (Tiburcio Angosto, psiquiatra;  Katia Kokoulina, PIR psicólogía clínica, Vigo).


VENRES 5 de Octubre de 2012, tarde

16:30- 18:30.MESA 6: Cultura, Razón, Locura y Sociedad
(Moderador: José A. Campos/Xaqueline Estévez. Psiquiatra /MIR Psiquiatría. Ourense)

- "Psiquiatría y cultura: Georges Devereux, una vida, una obra."(Reda Rahmani, psiquiatra, País Vasco)
- ““Las Tres Grandes de Villalobos. Psicología médica en la corte del Rey Católico” (Paloma Alonso, Begoña Cantero y Ramón Esteban, psiquiatras, Valladolid)
-“La aportación de Jaime Vera y López al Diccionario Enciclopédico de Montaner y Simon (1887-1891)” (Antonio Rey y Enric Jordá, psiquiatras, Valencia)
- “Un mundo degenerado: Sucesos y miserias de los psiquiatras  portugueses del siglo diecinueve”. Manuel Curado (Universidad de Minho, Braga, Portugal).

18:30 – 19:00. PAUSA CAFÉ 3. VISITA a POSTERS.

19:00 – 20:45. MESA 7: Holocausto, memoria, estigma: medicina y psiquiatría en el nazismo
(Moderadores: David Simón /Tatiana Bustos. Psiquiatra/MIR Psiquiatría. Ourense)

- “Holocausto: una reflexión desde la medicina" (Esteban González López,  Profesor Asociado UAM (Departamento de Medicina. Unidad de Medicina de Familia). Graduado en el International School for Holocaust Studies, Yad Vashem, Jerusalén). Madrid.
- “Primo Levi, testimonio del Holocausto y suicidio” (Adrián Gramary, psiquiatra,  Centro Hospitalar Conde de Ferreira-SCMP, Oporto) .
- "El papel de la psiquiatría y la psicofarmacología en los abusos médicos cometidos durante el III Reich” (Francisco López Muñoz, Unidad de Neuropsicofarmacología, Departamento de Farmacología, Facultad de Medicina, Universidad de Alcalá (Madrid), y Facultad de Ciencias de la Salud, Universidad Camilo José Cela (Madrid)).

20:45. ASAMBLEA MIEMBROS SECCIÓN de HISTORIA (AEN)
22:00. CENA CONGRESO

SÁBADO 6 de Octubre de 2012
9:00 – 10:45.MESA 8: Homenaje al Prof. Delfín García Guerra (historiador de la Medicina y de la psiquiatría española y gallega)
(Moderador: Tiburcio Angosto. Psiquiatra. Santiago de Compostela).

-       “Delfín García Guerra: un encuentro con el Catedrático de Historia de la Medicina de Santiago” (Emilio González Fernández, Psiquiatra, Santiago de Compostela)
-       "Una danza de la muerte al servicio del alma. La montaña mágica desde la psicología de James Hillman" (Luís Montiel. Catedrático de Historia de la Medicina. Presidente de la Sociedad española de Historia de la Medicina. Facultad de Medicina. Universidad Complutense de Madrid).
-       "El Mal de la Rosa: Una biografía" (José Luís Peset. Profesor de Investigación, CSIC, Madrid).

10:45 -11:15.PAUSA CAFÉ 4. VISITA a POSTERS

11:15- 13:15.MESA 9: Instituciones psiquiátricas, Razón, Locura y Sociedad
(Moderadoras: Alcira Cibeira /Tatiana Bustos. Psiquiatra/MIR Psiquiatría. Ourense)
-De visita por los manicomios con la prensa escrita y gráfica de finales del XIX y principios del XX. (Oscar Martínez Azumendi, psiquiatra, Bilbao)
- Primeros intentos de profesionalización de la enfermería psiquiátrica: de la Segunda Republica a la posguerra. (Olga Villasante Armas, psiquiatra, Madrid).
- La Psiquis. Periódico del bello sexo. (Cándido Polo, psiquiatra, Valencia).
- La psiquiatría soviética durante la época de Stalin (Miguel Marco Igual, Neurólogo, Hospital de Sabadell).

13:30.CONFERENCIA:
(Moderadores: Andrés Fontenla /Indalecio Carrera Machado, Psiquiatras. Vigo/ A Coruña)
-"Egas Moniz" (João Lobo Antunes, Prof. Neurocirugía, Facultad de Medicina de Lisboa).

14:30. Cierre Jornadas.